Syców

Współrzędne: 51°18'36" N 17°43'25" E51.31 17.7236111 (Syców)

Syców


Herb Sycowa	Flaga Sycowa

Dewiza: Niech pomyślność miasta rozkwita tak, jak zacność jego obywateli

Gmina
- rodzaj

Syców
miejsko-wiejska

Burmistrz

Sławomir Kapica

Powierzchnia

17,05 km²

Położenie

51° 18'36'' N
17° 43'25'' E

Ludność (2008)
• liczba ludności
• gęstość

10 636^[1]
626 os./km²

Strefa numeracyjna
(do 2005)

Kod pocztowy

56-500

Tablice rejestracyjne

DOL

Położenie na mapie Polski

Syców

TERC10
(TERYT)

5020314074

Miasta partnerskie

Malsch

Urząd miejski³

ul. Mickiewicza 1 56-500 Syców
tel. 62 785-51-00; faks 62 785-51-04
(e-mail)

Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Strona internetowa miasta

Sycowski rynek

Szpital

Urząd Miasta I Gminy Syców

Kościół ewangelicko-augsburski w Sycowie

Syców (niem. do 1945 r.: Groß Wartenberg, wcześniej także Polnisch Wartenberg) – miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Syców. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. kaliskiego. Przed 1975 r. było siedzibą powiatu sycowskiego w ramach starego województwa wrocławskiego. Miasto położone jest na pograniczu Wzgórz Twardogórskich i Wzgórz Ostrzeszowskich.

[edytuj] Komunikacja

Przez Syców przebiegają drogi krajowe i mają swój początek drogi wojewódzkie.

8 i planowana S8 Słone (Kudowa-Zdrój) – Wrocław – Oleśnica – Syców – Wieluń – Warszawa - Budzisko
449 Syców – Ostrzeszów – Grabów nad Prosną – Błaszki
448 Syców – Twardogóra – Krośnice – Milicz

[edytuj] Miejscowości sąsiednie:

W sąsiedztwie 'Sycowa' znajdują się następujące miejscowości:

Twardogóra

Międzybórz

Ostrzeszów

Wrocław, Oleśnica

	N
W		E
	S

[edytuj] Oświata

Na terenie miasta i gminy Syców funkcjonuje 15 placówek oświatowych, tj. 1 gimnazjum, 6 szkół podstawowych, 1 szkoła filialna, 3 przedszkola publiczne, 1 przedszkole niepubliczne, 2 szkoły ponadgimnazjalne, a także Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia. W mieście podstawową opiekę edukacyjną zabezpieczają 2 duże szkoły podstawowe oraz gimnazjum (z istniejącymi przy nich świetlicami środowiskowymi), a także 3 przedszkola publiczne i Niepubliczne Przedszkole Sióstr Urszulanek.

[edytuj] Historia

[edytuj] Wieki XIII-XVIII

Źródła z k. XIII w. przytaczają słowiańską nazwę Syczowe lub Syzow, z której po przejęciu miasta przez Polskę utworzono obecną nazwę. Na jej miejscu prawdopodobnie już przed 1276 książę wrocławski lokował miasto Wartenberg, w którym osadził kolonistów z Frankonii, na co wskazują udokumentowane później nazwiska mieszczan. Osada otrzymała nowoczesne, regularne rozplanowanie przestrzenne. W dokumencie z 1276 r. Albert von Schmollen określony jest jako kasztelan we Wrathenberc, mieście zbudowanym wokół warownej twierdzy na szlaku handlowym między Wrocławiem, Kaliszem, a Toruniem. W 1287 r. wzmiankowany jest miejscowy kościół farny. W 1283 r. dokument biskupstwa wrocławskiego po raz ostatni wymienia obie wersje nazw, mówiąc o "districtus Syczow sive Wartinbergk". Źródła z 1312 r. ostatecznie potwierdzają posiadanie przez osadę praw miejskich. W 1293 r., w wyniku podziałów dziedzicznych Śląska miasto przechodzi z Księstwa Wrocławskiego do Księstwa Głogowskiego, by ostatecznie w roku 1320 znaleźć się w granicach Księstwa Oleśnickiego.

Po śmierci ostatniego piastowskiego księcia oleśnickiego, jego ziemie przechodzą pod panowanie czeskie. Król Władysław II Jagiellończyk (król Czech i Węgier) wydziela w 1489 r. z księstwa tzw. Wolne Państwo Stanowe, które nadaje rodowi von Haugwitz. W 1529 r. posiadłość przechodzi na Panów von Maltzan, którzy następnie sprzedają je za 133 tysiące guldenów Georgowi von Braun w 1571 r. 20 lat później Georg Wilhelm von Braun sprzedaje ziemie za 140 tysięcy talarów Abrahamowi Burgrabiemu von Dohna-Schlobitten. Trzy lata później burgrabia rozpoczyna budowę nowego zamku (ukończona w 1608 r.).

W roku 1734 rozpoczyna się panowanie książąt von Biron (później von Biron-Kurland, zobacz: Ernest Jan Biron), trwające aż do zakończenia II wojny światowej. W 1741 r. Wartenberg, wraz z całym Dolnym Śląskiem, zostaje włączony do Prus i podniesiony do rangi miasta powiatowego. W 1758 r. mieszkają w nim 863 osoby.

[edytuj] Wieki XIX i XX do II wojny światowej

1805: usunięto część murów miejskich
1847: pierwsza gazeta wydawana w mieście - Groß-Wartenberger Kreisblatt
1853: rozbudowano zamek
1870-1872: budowa linii kolejowej Oleśnica-Kępno przez Syców (stacja kolejowa otwarta w 1871 r.); pierwotnie odcinek ten miał stanowić fragment bezpośredniej trasy Wrocław-Warszawa (Breslau-Warschauer Eisenbahngesellschaft), jednak wskutek braku zainteresowania władz rosyjskich, a później polskich nie została ona zrealizowana do dziś
1880: miasto ma 214 domów i 2 320 mieszkańców
1888: miasto przemianowano na Gross Wartenberg; pierwotnie miasto nazywano Wartenberg, później zaś Polnisch Wartenberg (ze względu na skład etniczny miejscowej ludności oraz przebiegającą do 1793 r. w pobliżu miasta granicę Rzeczypospolitej) w celu odróżnienia go od Deutsch Wartenberg (dziś Otyń), również położonego w historycznych granicach Śląska
1920: w rezultacie ustaleń traktatu wersalskiego, duża część powiatu sycowskiego przypadła Polsce, a Syców stał się miastem przygranicznym; wschodnia granica Rzeszy, przebiegająca niegdyś niemal 30 km na wschód od miasta, zbliżyła się na odległość 3 km
1937-1941: budowa linii kolejowej do Bukowy Śląskiej, dzięki której Syców uzyskuje bezpośrednie połączenie z Namysłowem

Do roku 1945, jako Groß Wartenberg (w wolnym tłumaczeniu: Wielka Strażnica), Syców pozostawał w granicach pruskiego rejonu administracyjnego Breslau (Wrocław). W roku 1939 r. w mieście zameldowanych było 3 089 osób, głównie narodowości niemieckiej.

[edytuj] Lata po II wojnie światowej

W styczniu 1945 r. prawie niezniszczone miasto dostało się w ręce Armii Czerwonej, która przebywa w nim około pół roku. W tym czasie miasto zostało częściowo zniszczone, a ratusz i zamek podpalone. Zabytki te zostały następnie rozebrane przez administrację polską, a niemiecka ludność miasta wysiedlona i zastąpiona polskimi osadnikami. W miejsce bloku śródrynkowego z ratuszem władze wyznaczyły parking samochodowy, zaś sam rynek przemianowały na Plac Wolności; część ubytków w tkance miasta zastąpiona została socjalistyczną architekturą mieszkaniową. W miejsce zamku utworzono skwer publiczny. W 1946 r. miasto liczyło 2600 mieszkańców.

W latach 1945-1975 siedziba powiatu sycowskiego.

Linia kolejowa do Bukowy Śląskiej została w 1988 r. zamknięta, by w r. 1992 ulec całkowitej rozbiórce. W r. 2002 zlikwidowane zostały ostatnie połączenia pasażerskie na trasie Kępno-Syców-Oleśnica. W 2000 r. oddano za to drogową obwodnicę miasta, dzięki czemu udało się wyprowadzić przechodzący dotąd przez samo centrum ruch tranzytowy.

[edytuj] Wolni panowie stanowi Sycowa

Ernst Biron

1489-? – Hans von Haugwitz
1494(?) – Heinrich von Haugwitz
? -1530 – Freiherr von Briskowitz
1530-1552 – Zdeněk Lev z Rožmitálu
1552-1556 – Joachim I. Freiherr von Maltzan
1556-1569 – Johann Bernhard von Maltzan
1569-1571 – Joachim II. von Maltzan
1571-1582 – Georg von Braun
1582-1589 – Georg Wilhelm von Braun
1589-1613 – Abraham Burggraf von Dohna-Kreschen
1613-1633 – Karl Hannibal von Dohna
1633-1639 – Maximilian Ernst von Dohna
1639-1646 – Otto Abraham von Dohna
1646-1683 – Johann Georg von Dohna
1683-1711 – Karl Hannibal II. von Dohna
1711-1728 – Alexander zu Dohna-Schlobitten
1728-1734 – Christoph Albrecht von Dohna
1734-1741 – Reichsgraf Ernest Jan Biron
1741 – Burkhard Christoph von Münnich
1741-1762 – Korona pruska
1762-1763 – Burkhard Christoph von Münnich
1763-1769 – Ernest Jan Biron ks. Biron von Curland
1769-1801 – Karl Ernest ks. Biron von Curland
1801-1821 – Gustav Calixt ks. Biron von Curland
1821-1848 – Karl Friedrich Wilhelm ks. Biron von Curland
1848-1882 – Calixt ks. Biron von Curland
1882-1940 – Gustav ks. Biron von Curland
1940-1945 – Carlos ks. Biron von Curland

[edytuj] Zabytki

Gotycki kościół w Sycowie

klasycystyczny kościół ewangelicko-augsburski z l. 1785-1789 na planie elipsy; zabytek o wysokiej wartości artystycznej, dzieło wybitnego architekta pruskiego Carla Gottharda Langhansa
gotycki kościół parafialny Św. Piotra i Pawła z XV w., rozbudowany w 1908 r.
gotycka dzwonnica kościoła parafialnego, XV w. z barokowym hełmem z XVIII w.; unikalny w Polsce przykład adaptacji dawnej bramy miejskiej na funkcje kościelne
park pałacowy w stylu angielskim (29 ha), założony w XVIII w.; monumentalny pałac w stylu negotyku angielskiego, ukończony w 1819 r., uległ spaleniu w r. 1945 i został rozebrany w l. 1952-1954
zespół dawnych stajni zamkowych z końca XIX w.
pozostałości murów miejskich z XIV-XV w.
domy mieszczańskie z XVIII i XIX w.
synagoga z 1825 r.

Mimo znacznych ubytków w tkance miejskiej po r. 1945, centrum Sycowa zachowało typowe rozplanowanie późnośredniowiecznego miasta kolonizacyjnego z widoczną owalnicą murów miejskich i prostopadłą siecią ulic.

[edytuj] Kościoły

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

[edytuj] Gospodarka

Obecnie w mieście i okolicach działa kilkanaście firm z branży meblarskiej. Stopa bezrobocia wynosi 25,9% (w 2004 r.) i jest wyższa niż średnia w kraju.

[edytuj] Tereny inwestycyjne

Tereny inwestycyjne w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Syców:

- przy zbiorniku retencyjnym - 100 ha; - przy skrzyżowaniu ul. Kolejowej z obwodnicą - 40 ha; - tereny na Wiosce - 7 ha; - teren przy ul. Kaliskiej pod zabudowę jednorodzinną i handlowo usługową - 20 ha; - teren przy ulicy Ogrodowej pod zabudowę rekreacyjno-sportową - 3,5 ha; - tereny we wsi Komorów - 20 ha.

[edytuj] Strefa ekonomiczna

Rada Miejska w Sycowie uchwałą Nr XLIX/277/06 z dnia 29 czerwca 2006 r. (zmieniona uchwałą Nr XLIX/278/06 z dnia 27 lipca 2006 r.) jednogłośnie poparła utworzenie na terenie miasta i gminy Syców podstrefy Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej „Invest – Park”.

Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 2006 r. w skład WSSE "INVEST – PARK" włączono nowe, atrakcyjne tereny inwestycyjne – między innymi podstrefę Syców.

Powierzchnia podstrefy Syców wynosi 9,7970 ha.

Wałbrzyska Specjalna Strefa Ekonomiczna „Invest – Park” jest jedną z najlepiej rozwijających się stref w kraju.

[edytuj] Sport

Najważniejszym zadaniem Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Sycowie jest upowszechnianie i popularyzacja sportu, kultury fizycznej i turystyki wśród mieszkańców miasta i gminy, a także rozbudowa i modernizacja istniejącej bazy sportowo - rekreacyjnej. MOSiR przygotowuje i udostępnia obiekty i urządzenia sportowe dla szkół, organizacji sportowych oraz całego społeczeństwa, stwarzając warunki do większej aktywności i rekreacji poprzez ruch. Siedziba Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji mieści się w budynku hali sportowej w Sycowie przy ulicy Komorowskiej.

[edytuj] Skład Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji

Hala sportowa
Stadion sportowy
Basen
Zalew w Stradomii

[edytuj] Kluby i stowarzyszenia

MKS Kama Rosiek Syców - siatkówka mężczyzn.
Klub żeglarski "Szekla"
Klub rajdowy "OES"
drużyna ratowników przy WOPR we Wrocławiu
Samodzielny Klub Wspinaczkowy im. Ferdynanda Petzla

[edytuj] Sycowianie

[edytuj] Honorowi Obywatele Miasta i Gminy Syców

Gertruda Kurzawa^[2]
Ernst Johann Biron von Curland^[2]

[edytuj] Osoby związane z Sycowem

Leopold Friedrich Günther von Goeckingk (1748-1828), poeta
Carl Friedrich Lessing (1807-1880), malarz romantyczny
Grzegorz Ślak, biznesmen, jeden z najbogatszych Polaków, wiele lat wychowywał się i mieszkał w Sycowie