Gliwice

Współrzędne: 50°17' N 18°40' E50.2833333 18.6666667 (Gliwice)

Gliwice
Gliwicka starówka
Herb Gliwic Flaga Gliwic
Dewiza: Stare miasto, nowy świat...
Województwo	śląskie
Powiat	miasto na prawach powiatu
Gmina  - rodzaj	Gliwice miejska
Prawa miejskie	1250
prezydent	Zygmunt Frankiewicz (e-mail)
Powierzchnia	134,20 km²
Położenie	50° 17' N 18° 40' E
Wysokość	200 - 278 m n.p.m.
Ludność (2006)  • liczba ludności  • gęstość  • aglomeracja	187 515 (2007) 1 490 os./km² 3 487 000 (GZW)
Strefa numeracyjna (do 2005)	(+48) 032
Kod pocztowy	44-100 do 44-164
Tablice rejestracyjne	SG
Położenie na mapie Polski Gliwice
TERC10 (TERYT)	2466011
SIMC10	0940000
Miasta partnerskie	Bottrop Dessau Doncaster Kežmarok Nacka Salgótarján Valenciennes
Urząd miejski3 ul. Zwycięstwa 21 44-100 Gliwice tel. 032 231 30 41; faks 032 231 27 25 (e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Gliwice (łac. Glivitium, niem. Gleiwitz, czes. Glivice albo Hlivice, dawniej Glywice lub Gleywitze) - miasto w południowej Polsce na prawach powiatu w województwie śląskim, siedziba władz ziemskiego powiatu gliwickiego oraz diecezji gliwickiej.

Miasto przyłączono do Polski w 1945 roku. W latach 1945-1950 należało do województwa śląskiego, zwanego również śląsko-dąbrowskim. W latach 1950-1998 miasto należało do województwa katowickiego.

Miasto Gliwice według ostatnich danych zajmuje 17 miejsce na liście największych miast Polski według powierzchni, 18 miejsce na liście największych miast Polski według ludności oraz 4 miejsce na liście największych miast województwa śląskiego według ludności.^[1]

Spis treści 1 Geografia 1.1 Położenie 1.2 Powierzchnia 1.3 Demografia 2 Podział administracyjny 2.1 Dzielnice 2.2 Osiedla mieszkaniowe 3 Toponimika nazwy 4 Historia 5 Architektura 5.1 Budynki 5.2 Fontanny, pomniki, rzeźby 5.3 Miejsca 5.4 Inne obiekty 5.5 Cmentarze 6 Muzea 7 Kościoły i związki wyznaniowe 7.1 Kościoły katolickie 7.2 Kościoły protestanckie 7.3 Inne 8 Edukacja 9 Nauka 10 Rozrywka 10.1 Kina 10.2 Teatry 10.3 Chóry 10.4 Miejsca 11 Centra handlowe 12 Rekreacja 12.1 Parki 12.2 Kąpieliska 12.3 Inne 13 Turystyka 13.1 Szlaki turystyczne 13.2 Ścieżki rowerowe 14 Komunikacja miejska 14.1 Tramwaje 14.2 Autobusy 14.3 Przewoźnicy 15 Media 15.1 Radio 15.2 Telewizja 15.3 Prasa lokalna 16 Transport 16.1 Drogowy 16.2 Kolejowy 16.3 Wodny 16.4 Lotniczy 17 Sport 18 Samorząd i polityka 18.1 Prezydent Miasta 18.2 Samorząd Miasta 18.3 Polityka 19 Gliwiczanie 20 Miasta partnerskie 21 Bibliografia 22 Przypisy 23 Linki zewnętrzne

[edytuj] Geografia

[edytuj] Położenie

Miasto Gliwice jest położone w południowo-zachodniej Polsce, w zachodniej części województwa śląskiego i Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), na Wyżynie Katowickiej nad rzeką Kłodnicą.

Miasto sąsiaduje z miastem Zabrze oraz powiatem gliwickim i tarnogórskim.

[edytuj] Powierzchnia

• 1995 - 133,85 km²
• 2006 - 133,88 km²

[edytuj] Demografia

[edytuj] Podział administracyjny

[edytuj] Dzielnice

W dniu 14 września 2006 roku Rada Miejska na wniosek Prezydenta miasta zadecydowała o nowym podziale administracyjnym miasta. Gliwice zostały podzielone na 18 dzielnic o statusie osiedli, jednak ta uchwała Rady Miasta nie weszła w życie, gdyż została zakwestionowana przez wojewodę śląskiego z powodów formalnych. W lipcu 2007 roku Rada Miejska podjęła decyzję o przeprowadzeniu społecznych konsultacji w sprawie nowego podziału miasta. W dniu 22 lutego 2008 roku weszły w życie uchwały Rady Miejskiej w sprawie utworzenia 20 dzielnic o statusie osiedli, które mają stanowić jednostki pomocnicze miasta.

• Bojków
• Brzezinka
• Czechowice
• Kopernik
• Ligota Zabrska
• Łabędy
• Obrońców Pokoju
• Ostropa
• Politechnika
• Sikornik
• Sośnica
• Stare Gliwice
• Szobiszowice
• Śródmieście
• Trynek
• Wilcze Gardło
• Wojska Polskiego
• Wójtowa Wieś
• Zatorze
• Żerniki

[edytuj] Osiedla mieszkaniowe

• Osiedle Bajkowe
• Osiedle Józefa Bema
• Osiedle Gwardii Ludowej
• Osiedle Literatów
• Osiedle Mikołaja Kopernika
• Osiedle Millenium
• Osiedle Kosmonautów
• Osiedle Obrońców Pokoju
• Osiedle Powstańców Śląskich
• Osiedle Sikornik
• Osiedle Ludwika Waryńskiego
• Osiedle Franciszka Zubrzyckiego
• Osiedle Stefana Żeromskiego

[edytuj] Toponimika nazwy

Dawniej historycy, głównie niemieccy, wiązali pochodzenie nazwy Gliwice/Gleiwitz (pisane również dawniej: Glywice czy Glewitze; łac. Glivitium) od czeskiego pojęcia chlewa (oboczność g do h). Taką tezę postawił między innymi autor pierwszej monografii miasta niemiecki autor Beno Nietsche. Stąd można stwierdzić, że XIII-wieczna nazwa miejscowa została powiązania z czeskim pochodzeniem. Twierdzenie Beno Nietschego zostało zweryfikowane przez niemieckich i polskich językoznawców i zastąpione dwiema innymi koncepcjami:

1. Gliw albo Gliwa – to imię osobowe, które występowało na terenie Śląska w średniowieczu. W tym przypadku Gliwice posiadają nazwę patronimiczną utworzoną od imienia właściciela ziemi lub jej dzierżawcy, względnie założyciela, zasadźcy Gliwic.
2. Gliw – w językach słowiańskich oznacza często teren gliniasty, obszar podmokły, wilgotny. Według tej wykładni nazwa Gliwic jest nazwą topograficzną, utworzoną od właściwości obszaru na którym założono miasto.

Jedna i druga teza ma swoich zwolenników i przeciwników, choć językoznawcy raczej skłonni się przychylać się do drugiej, topograficznej wykładni. W wielu opracowaniach niemieckich można się jeszcze spotkać z tezą wcześniejszą, powielaną bezpośrednio od Beno Nietschego.

[edytuj] Historia

Kalendarium:

• 1276 - pierwsza wzmianka o mieście Gliwice
• 1431 - wybudowanie murów obronnych
• 1430 - Gliwicami włada pretendent do tronu czeskiego książę Zygmunt Korybutowicz
• 1431 - książę oleśnicki Konrad VII Biały zdobywa miasto i niszczy zamek
• 1557 - wydzierżawienie Państwa Gliwickego przez Fryderyka von Zetritz (Certycz)
• 1587 - biskup wrocławski, Wyższy Starosta Śląska Andrzej von Jerin wydaje dokument w myśl którego obywatelami miasta Gliwice mogą być jedynie katolicy
• 1569 - wykupienie przez radę miejską od Fryderyka von Zetritz praw książęcych nad Państwem Gliwickim, zapewnia to Gliwicom prawa wolnego miasta królewskiego podległego koronie czeskiej
• 1601 - pożar niszczy całe miasto wraz z przedmieściami
• 1629 - nadanie nowego herbu miastu przez cesarza Ferdynanda II
• 1683 - przez miasto przeszły wojska króla Jana III Sobieskiego idące na odsiecz Wiednia, natomiast król zatrzymał się w klasztorze przy kościele Podwyższenia Krzyża Świętego
• 1711 - pożar miasta
• 1711 - Gliwice sprzedały Krywald, Szywald i Żernicę
• 1742 - miasto w granicach Prus pod niemiecką nazwą Gleiwitz
• 1796 - uruchomienie pierwszego w Europie wielkiego pieca opalanego koksem w "Królewskiej Hucie" hrabiego Fryderyka Redena
• 1804 - ukończono budowę Kanału Kłodnickiego
• 1826 - powstanie pierwszej drukarni w mieście
• 1845 - budowa dworca i linii kolejowej łączącej Gliwice z Opolem i Wrocławiem
• 1848 - powstanie huty "Hermina", obecna nazwa to "Huta Łabędy"
• 1851 - pierwszy bank w Gliwicach
• 1861 - rozpoczęcie pracy gazowni miejskiej
• 1868 - powstają Zakłady Hulschinsky'ego, w późniejszym okresie noszące nazwę "Huta Gliwice".
• 1880 - otwarcie Palmiarni Miejskiej
• 1892 - pierwsza konna linia tramwajowa w centrum miasta oraz parowa poza centrum
• 1895 - pierwsze w Europie tramwaje elektryczne z napędem na wszystkie cztery osie wożą pasażerów
• 1899 - teatr w Gliwicach rozpoczyna działalność
• 1905 - powstaje muzeum w Gliwicach
• 1912 - pracować zaczyna "kopalnia "Gliwice""
• 1916 - nowo otwarta "Koksownia Gliwice" rozpoczyna produkcję
• 1924 - z połączenia teatrów Gliwic, Zabrza i Bytomia powstaje Teatr Trzech Miast, który od 1927 roku zmienia nazwę na Teatr Górnośląski
• 1921, 20 marca - plebiscyt decydujący o przynależności państwowej regionu. Z 40.000 osób głosujących w Gliwicach, nieco ponad 32.000 opowiada się za pozostawieniem Górnego Śląska w granicach Niemiec, czyli przeciwko włączeniu regionu do Polski. Mocą decyzji Rady Ambasadorów Gliwice pozostają w Rzeszy, lecz nowa granica z Polską przebiega teraz w odległości kilku kilometrów od śródmieścia.^[2]
• 1927 - przyłączenie do Gliwic Ligoty Zabrskiej, Sośnicy, Wójtowej Wsi i Żernik
• 1928 - zbudowano hotel "Oberschlesien Haus" (pol. "Dom Górnośląski") - obecnie Urząd Miejski
• 1935 - zbudowano radiostację gliwicką
• 1938 - ukończono budowę Kanału Gliwickiego
• 1939, 31 sierpnia - sfingowany napad na radiostację gliwicką
• 1945, 23/24 stycznia - Gliwice zostały jako pierwsze z dużych miast niemieckiego Górnego Śląska, zajęte przez Armię Czerwoną
• 1945 - przyłączenie Gliwic do Polski
• 1945 - otwarto Politechnikę Śląską
• 1945 - powstanie klubu "Piast Glwice"
• 1951 - przyłączenie do Gliwic Starych Gliwic
• 1964 - przyłączenie do Gliwic Łabęd i Czechowic
• 1975 - przyłączenie do Gliwic Wilczego Gardła
• 1998, 30 stycznia - otwarcie Palmiarni Miejskiej po remoncie
• 1998, październik - otwarcie fabryki Opla
• 1999, 1 stycznia - samorząd miasta przejmuje kompetencje powiatu grodzkiego
• 1999, 17 czerwca - wizyta Papieża Jana Pawła II oraz spotkanie z gliwiczanami na lotnisku
• 2003, 4 grudnia - otwarto odcinek autostrady A4 z Nogowczyc do Kleszczowa
• 2005, styczeń - otwarto odcinek autostrady A4 od węzła Sośnica w Gliwicach do Chorzowa
• 2005, październik - otwarto odcinek autostrady A4 od węzła Sośnica w Gliwicach do węzła Kleszczów

[edytuj] Architektura

[edytuj] Budynki

• Dom Tekstylny Weichmanna
• Dom przedpogrzebowy na cmentarzu żydowskim
• Główna Poczta
• Ratusz
• Ruiny teatru
• Willa Caro
• Zamek Piastowski

[edytuj] Fontanny, pomniki, rzeźby

• Fontanna z Neptunem
• Fontanna z trzema faunami
• Rzeźba lew czuwający
• Rzeźby lwy leżące

[edytuj] Miejsca

• Rynek
• Stare Miasto

[edytuj] Inne obiekty

• Miejskie mury obronne
• Radiostacja gliwicka

[edytuj] Cmentarze

• Cmentarz Centralny, Gliwice, ul. Kozielska 120
• Cmentarz Lipowy, Gliwice, ul. Okrzei
• Cmentarz św. Wojciecha, Gliwice-Sobiszowice, ul. św. Wojciecha
• Cmentarz wojenny żołnierzy Armii Czerwonej,
• Cmentarz komunalny Gliwice-Ligota Zabrska, ul. św. Jacka
• Cmentarz parafialny, Gliwice-Wójtowa Wieś, ul. Dolnej Wsi
• Cmentarz wojenny żołnierzy francuskich, Gliwice, ul. Kozielska 29
• Cmentarz parafialny, Gliwice-Sośnica, ul. Cmentarna
• Cmentarz Starokozielski, Gliwce, ul. Kozielska
• Cmentarz parafialny, Gliwice-Bojków, ul. Snopowa
• Cmentarz parafialny, Gliwice-Sośnica, ul. Cmentarna
• Cmentarz żydowski, Gliwice-Zatorze, ul. Poniatowskiego,

[edytuj] Muzea

• Muzeum w Gliwicach
• Muzeum Geologii Złóż
• Muzeum Odlewnictwa Artystycznego
• Muzeum Historii Radia i Sztuki Mediów Radiostacja Gliwice
• Muzeum Techniki Sanitarnej
• Zamek Piastowski
• Willa Caro

[edytuj] Kościoły i związki wyznaniowe

[edytuj] Kościoły katolickie

• Kościół Rzymskokatolicki
  
  • Katedra św. Apostołów Piotra i Pawła
  • Kościół św. Antoniego
  • Kościół św. Anny
  • Kościół św. Barbary (Kościół Garnizonowy)
  • Kościół św. Bartłomieja
  • Kościół św. Gerarda
  • Kościół św. Jacka
  • Kościół św. Jadwigi
  • Kościół św. Jana Chrzciciela
  • Kościół św. Jerzego
  • Kościół św. Jerzego
  • Kościół św. Józefa
  • Kościół św. Rodziny
  • Kościół Chrystusa Króla
  • Kościół Ducha Świętego
  • Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej
  • Kościół Matki Boskiej Kochawińskiej
  • Kościół Miłosierdzia Bożego
  • Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa
  • Kościół Narodzenia NMP
  • Kościół NMP Matki Kościoła
  • Kościół NMP Wspomożenia Wiernych
  • Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego
  • Kościół Wniebowzięcia NMP
  • Kościół Wniebowzięcia NMP (Ul. Kozielska)
  • Kościół Wszystkich Świętych
  • Kaplica św. Jana Nepomucena (Dzielnice: Bojków, Brzezinka, Czechowice, Ostropa)
  • Kaplica św. Urbana (Dzielnica: Ostropa)
  • Kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej (Dzielnica: Bojków)
• Kościół Ormiańsko-Katolicki Trójcy Świętej
• Kościół Bizantyjsko-Ukraiński - Kaplica Św. Jadwigi Duszpasterstwa (Dzielnica: Śródmieście)

[edytuj] Kościoły protestanckie

• Kościół Ewangelicko-Augsburski
  • Kościół Ewangelicki Marcina Lutra w Gliwicach
  • Kościół Ewangelicki Zbawiciela w Gliwicach
• Kościół Ewangelicko-Metodystyczny
• Kościół Zielonoświątkowy
• Chrześcijańska Wspólnota Zielonoświątkowa

[edytuj] Inne

• Świecki Ruch Misyjny "Epifania"
• Synagoga Gminy Żydowskiej
• Buddyjski Związek Diamentowej Drogi Linii Karma Kagyu
• Świadkowie Jehowy - Kompleks dwóch Sal Królestwa przy ul. Wiertniczej 9
• Świadkowie Jehowy - Kompleks dwóch Sal Królestwa przy ul. Marzanki 10
• Świadkowie Jehowy - Sala Królestwa (w Sośnicy)
• Świadkowie Jehowy - Sala Królestwa (w Łabędach)
• Kościół Adwentystów Dnia Siódmego przy ul. Nowy Świat

[edytuj] Edukacja

W Gliwicach znajdują się liczne placówki oświatowe publiczne i niepubliczne:

• Przedszkola - około 40
• Szkoły podstawowe - publiczne 27, niepubliczne 3
• Gimnazja - publiczne 16, niepubliczne 4
• Licea ogólnokształcące - publiczne 10, niepubliczne 4
• Szkoły zawodowe - 11
• Szkoły wyższe - 4
• Szkoły muzyczne - 2

W mieście znajdują się również placówki oświatowe innego typu takie jak: szkoły sportowe, szkoły nauki języków obcych, centra kultury, itp.

[edytuj] Nauka

Na terenie miasta znajduje się wiele instytutów naukowo-badawczych. Część z nich to samodzielne instytucje, część należy do sieci Polskiej Akademii Nauk, a część to jednostki badawcze Politechniki Śląskiej.

Instytuty:

• Centrum Onkologii - Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie
• Instytut Chemii Nieorganicznej
• Instytut Materiałów Ogniotrwałych
• Instytut Metali Nieżelaznych
• Instytut Metalurgii Żelaza im. Stanisława Staszica
• Instytut Spawalnictwa
• Politechnika Śląska:
  • Instytut Automatyki
  • Instytut Elektroniki
  • Instytut Fizyki
  • Instytut Informatyki
  • Instytut Matematyki
• Polska Akademia Nauk:
  • Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej
  • Instytut Inżynierii Chemicznej
  • Zakład Karbochemii

[edytuj] Rozrywka

[edytuj] Kina

• Kino Amok
• Kino-Teatr X
• Cinema City
• Multikino (w budowie)

[edytuj] Teatry

• Gliwicki Teatr Muzyczny
• Teatr A
• Teatr Nowej Sztuki

[edytuj] Chóry

• Akademicki Chór Politechniki Śląskiej
• Akademicki Zespół Muzyczny Politechniki Śląskiej (AZM)

[edytuj] Miejsca

• Plac Krakowski
• Pracownia Ceramiki Artystycznej
• Śląski Jazz Club

[edytuj] Centra handlowe

• Arena - Centrum Handlowe - al. Jana Nowaka Jeziorańskiego
• Forum - Centrum Handlowe - ul. Lipowa
• Gliwickie Centrum Handlowe - ul. Zwycięstwa
• Tesco - ul. Łabędzka

[edytuj] Rekreacja

Około 12% powierzchni Gliwic stanowią tereny rekreacyjne. Gliwice należą również do najbardziej "zielonych" miast w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym.

[edytuj] Parki

• Park Bolesława Chrobrego
• Park Fryderyka Chopina
• Park Leśny
• Park Plac Grunwaldzki
• Park Starokozielski
• Park Szwajcaria

[edytuj] Kąpieliska

• Kąpielisko Leśne
• Kąpielisko Czechowice

[edytuj] Inne

• Palmiarnia Miejska

[edytuj] Turystyka

Amatorzy turystyki mogą na terenie Gliwic korzystać z pieszych szlaków turystycznych, rowerowych szlaków turystycznych lub ścieżek rowerowych.

[edytuj] Szlaki turystyczne

Znakowane:

• - Szlak Husarii Polskiej
• - Szlak Ziemi Gliwickiej
• - Szlak Powstańców Śląskich
• - Szlak Okrężny Wokół Gliwic
• - Szlak Krawędziowy GOP
• - Szlak Sośnicowicki

Pozostałe:

• - Szlak architektury drewnianej
• 
  - Szlak Zabytków Techniki

[edytuj] Ścieżki rowerowe

21 tras rowerowych o długości około 60 km

[edytuj] Komunikacja miejska

Komunikację miejską na terenie miasta organizuje KZK GOP.

[edytuj] Tramwaje

• 2 linie tramwajowe

[edytuj] Autobusy

• 44 linie autobusowe

[edytuj] Przewoźnicy

Do największych przewoźników na terenie miasta należą:

• Tramwaje Śląskie - komunikacja tramwajowa
• PKM Gliwice - komunikacja autobusowa
• PKS Gliwice - komunikacja autobusowa

[edytuj] Media

[edytuj] Radio

Oprócz polskich stacji radiowych, słyszalne są także czeskie rozgłośnie radiowe: Český rozhlas 1, Český rozhlas 2, Český rozhlas 3, Český rozhlas Ostrava, Český rozhlas Olomouc, Frekvence 1, Radio Impuls, Radio Helax czy Evropa 2.

• 88,1 MHz – Radio Fan
• 88,7 MHz – Radio Piekary
• 90,0 MHz – Radio 90
• 91,2 MHz – Radio Złote Przeboje (w niektórych częściach miasta słabo słyszalne)
• 92,3 MHz – Radio Express FM
• 93,0 MHz – RMF FM
• 93,4 MHz – Radio CCM
• 94,5 MHz – Roxy FM (w niektórych częściach miasta słabo słyszalne)
• 95,1 MHz – Radio Planeta FM
• 95,5 MHz – Radio Eska Rock (w niektórych częściach miasta słabo słyszalne)
• 95,7 MHz – Radio ZET
• 96,2 MHz – Radio Plus Gliwice
• 97,4 MHz – Radio TOK FM (w niektórych częściach miasta niesłyszalne)
• 97,9 MHz – Polskie Radio Program I
• 99,1 MHz – Radio Eska (w niektórych częściach miasta słabo słyszalne)
• 99,7 MHz – Polskie Radio Program III
• 102,2 MHz – Polskie Radio Katowice
• 103,7 MHz – Radio Maryja
• 105,6 MHz – Polskie Radio Program II
• 106,4 MHz – AntyRadio
• 107,6 MHz – Radio eM

[edytuj] Telewizja

W mieście możliwy jest dostęp do wielu operatorów telewizji kablowej (m.in. UPC Polska).

Polskie stacje telewizyjne dostępne drogą naziemną:

• TVP1
• TVP2
• TVP Info/TVP Katowice
• Polsat
• TVN
• TV Puls

[edytuj] Prasa lokalna

• "Nowiny Gliwickie"
• "Dziennik Zachodni"
• "Gazeta Gliwicka" (bezpłatny tygodnik społeczno-kulturalny)
• "Informator Rynkowy"
• "Gliwicki Magazyn Kulturalny"
• "Chemik" (miesięcznik naukowo-techniczny)

[edytuj] Transport

[edytuj] Drogowy

Gliwice leżą na skrzyżowaniu ważnych polskich i europejskich drogowych szlaków komunikacyjnych: wschód-zachód (autostrada A4), północ-południe (planowana autostrada A1).

Węzeł autostradowy Sośnica łączący obecnie autostradę A4 z drogą krajową 44, a w przyszłości z budowaną autostradą A1 oraz obwodnicą Gliwic, będzie największym węzłem drogowym w Polsce.

Drogi Wojewódzkie:

• 408 (Kędzierzyn-Koźle - Bierawa - Sośnicowice - Gliwice)
• 901 (Olesno - Dobrodzień - Zawadzkie - Pyskowice - Gliwice)

Drogi Krajowe:

• 44 (Gliwice - Mikołów - Tychy - Oświęcim - Zator - Skawina - Kraków)
• 78 (Chałupki – Wodzisław Śląski – Rybnik – Gliwice – Zawiercie – Chmielnik)
• 88 (Strzelce Opolskie - Nogowczyce - Gliwice - Zabrze - Bytom

Drogi Europejskie:

• E40

Autostrady:

• A1 (północ-południe) - po części budowana (Gdańsk - Toruń - Łódź - Częstochowa - Gliwice - Żory - Gorzyczki)
• A4 (wschód-zachód) - (Zgorzelec - Legnica - Wrocław - Opole - Gliwice - Katowice - Kraków - Tarnów - Rzeszów - Korczowa) węzły na terenie Gliwic: Sośnica, Bojków , Ostropa, Kleszczów

Inne drogi:

• Drogowa Trasa Średnicowa (Gliwice - Katowice) - planowana

[edytuj] Kolejowy

W Gliwicach znajduje się jeden z ważniejszych węzłów kolejowych w Polsce. Gliwicki dworzec kolejowy należy do największych i najważnejszych (zaraz po katowickim) dworców kolejowych Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, według kategoryzacji PKP oznaczony kategorią A.

Dworce:

• Gliwice

Stacje osobowe:

• Gliwice-Łabędy
• Gliwice-Kuźnica

Stacje towarowe:

• Gliwice-Sośnica (towarowa od 1995)

Stacje wąskotorowe:

• Gliwice Śródmieście - Otwarta w 1990 roku w celu zwiększenia dostępności transportu wąskotorowego. Obecnie jej resztki można zobaczyć schodząc w dół ul. Św. Katarzyny.
• Gliwice Trynek - Działała oficjalnie w latach 1899-1994. Stacja posiadała między innymi: lokomotywownię, żuraw wodny, budynek stacyjny, magazyn i wagę wagonową. Stacja ta przez jakiś czas (lata przed II wojną światową) znajdowała się na zelektryfikowanym odcinku z Huty Gliwice do Kopalni Gliwice. Obecnie na terenie stacji znajduje się stacja benzynowa.

Obecnie Górnośląskie Koleje Wąskotorowe na terenie Gliwic w 90% nie istnieje. Został jedynie odcinek Paproć-Stanica przez Rudy Raciborskie. Ponadto tory prowadziły do Fabryki Lin i Drutów przy gliwickiej palmiarni.

[edytuj] Wodny

Gliwice oraz Górnośląski Okręg Przemysłowy przez Kanał Gliwicki i dalej przez rzekę Odrę ma połączenie z zespołem portowym Szczecin-Świnoujście oraz z innymi europejskimi drogami wodnymi.

• Port Gliwice
• Kanał Gliwicki
• Kanał Kłodnicki (nie istnieje od 1936)

[edytuj] Lotniczy

W odległości do 100 km od Gliwic znajdują się trzy międzynarodowe porty lotnicze:

• Port lotniczy Katowice-Pyrzowice (około 40km)
• Port lotniczy Ostrava-Mošnov (około 90 km)
• Port lotniczy Kraków-Balice (około 100 km)

Poza tym na terenie miasta w dzielnicy Trynek znajduje się lotnisko sportowe Aeroklubu Gliwickiego.

[edytuj] Sport

Kluby sportowe:

• Piast Gliwice - miejski klub sportowy, sekcje: piłkarska, grająca obecnie w Ekstraklasie, szermiercza, brydżowa, tenisowa, lekkoatletyczna
• KKS Kolejarz - sekcje: hokej na trawie, piłka nożna, tenis stołowy
• AZS Politechnika Śląska Gliwice - siatkówka mężczyzn
• AZS Politechnika Śląska Gliwice - Judo Mężczyzn/Kobiet
• KŚ AZS Politechnika Śląska - siatkówka kobiet